Avrupa Birliği (AB) hudutlarına girişte istenen Schengen vizesine müracaatlar her yıl artarken, vize kıymetlendirme sürecinde yaşanan problemler sık sık gündeme gelmeye devam ediyor.
Almanya’nın İzmir Başkonsolosu Ralf Schröer, İzmir’de Yaşar Üniversitesi’nde düzenlenen bir seminerde yaptığı konuşmada, “Türk hükümeti ile aldığımız karar mucibince vizede öncelik iş insanları ve öğrencilere tanınmaktadır” dedi ve turist kategorisinde bulunanların yoğunluk nedeniyle birkaç ay beklemek zorunda kalabileceğini işaret etti.
Vize danışmanlığı yapan ticari kuruluşlarla çalışmanın gerekli olmadığını da söyleyen Schröer, ticari vize danışmanlık şirketlerinin devreye girmesinin vize değerlendirmesine olumlu bir tesiri olmadığını vurguladı.
Schröer son olarak Schengen vizelerinin geçerlilik müddetlerini kademeli olarak uzatan Cascade Kuralı’nı yakın gelecekte Türkiye’de daha faal biçimde uygulayabileceklerini belirtti:
“Genellikle birinci müracaatta, tek girişli ya da kısa vadeli çok girişli vize verilir. Lakin vizeyi hakikat halde kullandığınız takdirde, bir sonraki müracaatınızda daha uzun müddetli bir vize almanız mümkün olur. Bu zincirleme biçimde devam eder; daha sonra bir yıl, iki yıl hatta beş yıl müddetli vize alınabilir.”
Cascade Kuralı
Bahsedilen kurala ismini veren İngilizce “Cascade” sözü, “kademeli” manasına geliyor.
Avrupa Kurulu’nun vize müracaat süreçlerine ait 26 Haziran 2024 tarihli Vize Kodu El Kitabı güncellemesinde, Cascade Kuralı’na da yer veriliyor.
Söz konusu doküman, Schengen ülkelerinin vize müracaatlarında ortak prosedürler benimsemesi ve üye ülkelerin bunları standart halde uygulaması emeli güdüyor.
2024’teki el kitabında Cascade Kuralı’nın tanımlandığı kısımda, kademeli olarak vize geçerliliğinin nasıl artabileceği, örnekler üzerinden anlatılıyor.
Eğer bir müracaat sahibi iki yıl içerisinde üç defa vize almış ve bunları maddelere uygun biçimde kullanmışsa, bir sonraki müracaatında bu şahsa çoklu girişe müsaade veren ve en az bir yıl geçerliliğe sahip vize verilmesi öneriliyor.
Başvuru sahibi iki yıl içerisinde bir yıl geçerliliği olan vizesini yasaya uygun biçimde kullandıysa, bir sonraki müracaatta bu bireye iki yıllık vize verilmesi öngörülüyor.
Benzer formda, başvuran kişi üç yıl içerisinde iki yıllık vizesini yasaya uygun olarak kullandıysa, bir sonraki müracaatında beş yıl geçerliliği olan vize verilmesi uygun görülüyor.
Tüm bunlar, başvuran kişinin pasaportunun geçerlilik müddetinin, belirtilen müddetlerde vize vermeye müsaade vermesi halinde geçerli oluyor.
Belgede kimi örnek olaylar üzerinden, Cascade Kuralı açıklanıyor.
Örneğin bir Tunus vatandaşının, Schengen bölgesini son iki yılda üç kere ziyaret ettiğini düşünelim. Bu ziyaretleri Belçika, İspanya ve İtalya temsilciliklerinden tek girişli vizeler alarak yapmış olsun. Pasaportunun geçerlilik müddetinin bitmesine daha dört yıl olan bu kişi, örneğin Çekya’yı ziyaret etmek için vize başvurusu yaptığında, Çek makamlarının çok girişli ve bir yıl geçerliliğe sahip vize vermesi bekleniyor.
Öte yandan dokümanda, her müracaatın kendi koşullarıyla değerlendirildiği de hesaba katılarak, Cascade Kuralı’nın istisnaları olabileceği de not ediliyor.
Örneğin, şayet vize geçerliliğinin kısa tutulmasını gerektiren makul bir kuşku mevcutsa, bahsedilen müddetlerden daha kısa geçerliliğe sahip vize verilmesi tercih edilebiliyor.
Belgede bunun objektif kriterlere dayanması gerektiği söyleniyor.
Örneğin, üç yıl içerisinde biteceği beyan edilen bir inşaat projesinde, sabit müddetli bir kontratla çalışmak için vizeye başvuran bir bireye, Cascade Kuralı’nın kurallarına sahip olsa bile, sırf belirtilen müddet için vize verilebileceği belirtiliyor.
Özetle, Cascade Kuralı vize geçerlilik müddetlerinin kademeli olarak artırılmasını önermekle birlikte, bunun her şartta uygulanması istikametinde bir bağlayıcılık içermiyor.
Türkiye’den 2024’te 1 milyon 173 bin başvuru
Avrupa Birliği’nin (AB) 2024 yılına ait Schengen vizesi istatistiklerine nazaran Türkiye’den yapılan başvurulardaki artış sürüyor.
Bu müracaatlara verilen olumsuz karşılıkların oranında ise düşüş var.
AB datalarına nazaran, 2024’te Türkiye’den yapılan müracaat sayısı 1 milyon 173 bin 917 oldu.
Türkiye, bu sayıyla, 1 milyon 779 bin 255 müracaatla birinci sırada yer alan Çin’in akabinde ikinci sırada yer aldı. Türkiye’yi 1 milyon 108 bin 239 müracaatla Hindistan izledi.
Türkiye’den 2024’te yapılan müracaatlardan 993 bin 875’ine olumlu karşılık verildi. Bunlardan 645 bin 583’ü çok girişli vize oldu.
Bu sayılar, 2024’te Türkiye’den yapılan Schengen vizesi müracaatlarının reddedilme oranının %14.5 olduğunu gösteriyor. Bu oran bir evvelki yıl %16,1 olmuştu.
Fotoğraf altı yazısı,Schengen ismi, Fransa, Almanya, Belçika, Lüksemburg ve Hollanda’nın 1985 yılında Schengen Mutabakatı’nı imzaladığı Lüksemburg’un güneydoğusundaki kasabadan geliyor.
Vizelere erişime ait problemlerin aşılması ve Türk vatandaşlarına muafiyet sağlanması Türkiye’nin AB’den öncelikli beklentilerinden.
AB datalarında, ret oranında düşüş olduğu ve Türkiye’ye ait oranın ortalamanın altında kalmaya devam ettiği görülse de Schengen vizesine erişim konusunda pratikte yaşanan problemler şimdi aşılabilmiş değil.
Schengen vizesine erişim konusundaki kasvetler Türk medyasında sıklıkla işleniyor.
“Bazı ülkelerin Türk vatandaşlarına vize kapılarını kapattığı” istikametindeki savlar da haberlere husus oldu.
AB’nin Türkiye Delegasyonu tarafından 2 Mayıs’ta yapılan yazılı açıklamada ise bu savlar yalanlanarak, “Aslında Schengen konsoloslukları, salgın öncesi sayıları değerli ölçüde aşarak rekor sayıda vize başvurusunu sürece almaktadır” denildi.
Son olarak Avrupa Parlamentosu, Türkiye Raporu’nda üye ülkelere vize konusunda “kapasite artırma” daveti yaptı.
AB ile Türkiye ortasındaki vize muafiyeti süreci yıllardır ilerlemiyor.
Bunun en önemli nedeni ise Türkiye’nin, muafiyet için belirlenen ve kendisinin de onay verdiği 72 kriterden 6 adedini şimdi yerine getirmemiş olması.
AB kanadı bu alanda diyaloğa açık olunduğu istikametinde açıklamalar yapıyor.
Bununla birlikte Türkiye kalan kriterleri yerine getirmeden muafiyet doğrultusunda rastgele bir adım atılmasının kelam konusu olmayacağı bildirisini net halde veriyor.
Türkiye’nin son devirde gayretlerini vize muafiyeti sürecinde ilerleme olana kadar vize kolaylığı sağlanmasına yönelik adımlar için ağırlaştırmış olması dikkat çekiyor.
