Otelin ışıklandırılmış giriş kubbesinin altına üç eski otomobil sıralanmış. Üçü de siyah. Üçü de periyodunun “araba estetiğini” yansıtıyor. En öndeki yanılmıyorsam bir 1952 “Mercury Eight” modeli. Amerikan otomobil dizaynında “Jet Estetiği Çağı” denilen devrin son örneklerinden biri. Bana nazaran ise “Mike Hammer’ın” “Noir” çağının son sembollerinden biri. Altı yıl sonra, 1956’da, Amerikan otomobilinde “Pony Car” periyodu gelecek.

Davetiyede “coctail chic” yaziyorsa ne giyersiniz?

Biraz sonra Hilton İstanbul Bosphorus otelinin “yeniden açılış” daveti başlayacak. Davetiyenin “dress code” (giyim) kısmında “coctail chic” yazıyor. Ben lacivert üzerine çizgili bir kıyafetle gittim. Milimetric’in benim için diktiği özel bir kostüm. Floransa “Pitti Uomo Erkek Giyim” fuarı için dikilmişti. Kravatım ise Koç Holding’in “100’ncü Kuruluş Yıl Dönümü” için verilen davette armağan edilen bir Ferragamo idi. Bir sefer daha anladım ki, bu kavramlar konusunda ortak bir görüş yok. Davetlilerin yüzde 70’i koyu renk ekip elbise ile gelmişti. Kimileri “soctail chic” diye kravat takmamış yahut koyu bir blazer tercih etmişti. Kendimi biraz “lüks giyinmiş gonzo gazeteci” üzere hissettim.

71 yıl sonra çok başarılı bir renovasyon

Hilton İstanbul Bosphorus, 71 yıl sonra büsbütün renove edildi. Otel baştan sona yenilendi. Projeyi yapan “Autoban” şahane bir iş çıkarmış. Aslında onların ve Tabanlıoğlu’nun yaptığı işleri daima seviyorum. Çok hoş bir geceydi. Birazdan anlatacağım. Fakat evvel sizi tam 71 yıl önceye döndüreceğim.

Büyük Budapeşte Oteli sinemasından Zero Mustafa

Kapıda 1950’ler üslubu bir “Zero Mustafa”

Daha kapıdaki karşılama sizi 71 yıl öncesine götürüyor. Otomobilinizin kapısını o yıllarda Hollywood sinemalarında gördüğümüz ünlü otellerin girişindeki “doormen’ler” açıyor. Biraz içerde, resepsiyonun ardında, o yılın birinci kapı anahtarları… Karşılayan kızların kıyafetleri, saç tarzları, makyajları tıpkı yıl. “Bell boy” kıyafetleri derseniz… Her biri Wes Anderson’ın “Grand Budapest Hotel’indeki” “Zero Mustafa’nın” 1955 versiyonu. Kapıda vakit geriye sarmış. 1955’teyiz…

İki uçak geliyor; biri “Uçan Halı” öteki “Sihirli Halı”

10 Haziran 1955… O akşam, Türkiye için çok değerli bir gündür. Ülkenin birinci “beş yıldızlı” oteli açılacaktır. Bu birebir vakitte periyodun birinci global otel zinciri Hilton’un birinci büyük adımlarından biridir. İşte o geceden iki gün evvel, tekrar devrin en kıymetli ve efsanevi Havayolu şirketi olan Panam AM’ın özel olarak kiralanan iki uçağı, İstanbul Yeşilköy Havaalanına inmiştir. Uçaklardan birinin ismi “Flying Carpet”(Uçan Halı), öteki ise “Magic Carpet’tır.”(Sihirli Halı)

Uçaktan “Rüzgar Üzere Geçti’nin” süperstarı iniyor

O uçaklardan inenlerden biri Hilton otellerinin kurucusu ve başkanı Conrad Hilton’dur. Yanında devrin çok ünlü sekiz Hollywood starı bulunmaktadır.

(*) Rüzgar Üzere Geçti’nin Melanie Hamilton’u Olivia de Havilland
(*) O günlerde lakabı “Hollywood’un First Lady’si olan Irene Dunne
(*) Artistik buz pateninden bir Hollywood efsanesi yaratan Sonja Henie
(*) Makinalı tüfek üzere tap dansı yapan, ‘Kiss Me Kate’ müzikalinin starı Ann Miller
(*) Devrin efsane sinemalarından Peyton Palace’ın oyuncusu Terry Moore

Onların dışında Mona Freeman, Diana Lynn, Merle Oberon üzere ünlüler de var. Hepsi Hollywood’un “altın çağının” süperstarları.

Hilton İstanbul Bosphorus

Bu otelin temellerindeki büyük aşk öyküsü neydi?

Tabii o gece gözler bir diğer Hollywood starını daha arıyor. Zsa Zsa Gabor… Çünkü… Hilton’un İstanbul’da kurulmasının ardında, bir ucu Hollywood’a uzanan karmaşık bir aşk kıssası vardır. Zsa Zsa Gabor, Conrad Hilton’un eski eşidir. Fakat geçmişte Türk devlet adamı ve Murat Belge’nin babası Burhan Asaf Belge ile evliyken İstanbul’da yaşamış ve bir Türk pasaportu taşımıştı. Gabor, “İstanbul’a kesinlikle bir otel açmalısın” fikrini daha sonraki kocasının aklına sokan asıl isimdi.

Kırmızı kurdeleyi Türkiye Cumhuriyeti devleti kesiyor

Açılış gecesi Türkiye “devlet” olarak orada. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başvekil Adnan Menderes, İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay merasimde.

Türkiye’yi jet set olayı ile bu otel tanıştırdı

Hilton’un açılışı Türkiye’nin birinci “küresel jet set” (jet sosyete) olayıdır. Jet set kavramı Türkiye’ye bir manada bu otelin açılışı ile girdi. Ben o yıl sekiz yaşındaydım. O tarihte konutumuza Yeni Sabah gazetesi giriyordu. Lakin benim birinci magazin ilgim İzmir Fuarı’na gelen Türk ünlülerle başladı. Hilton’un açılışı ile ilgili magazin olaylarını ise sonradan birçok kaynaktan okudum, orada bulunanlardan dinledim. Bu otel, gerçek manada bir “dünya jet set” yeridir. Çok değişik olaylar yaşanmıştır bu 71 yıl içinde.

Havuz başında çekilen fotoğraf dünyayı karıştırıyor

“Magazin Gazetecileri Derneği” üyesi bir gazeteci olarak size kısa bir “potpuri” yapayım. Açılışın en çok konuşulan magazin olayı Hollywood yıldızı Terry Moore’un, otelin bahçesindeki havuz başında bacak bacak üstüne atarak verdiği poz oldu. Birden acayip bir kent efsanesi yayıldı. Devrin muhafazakar basın algısı nedeniyle Milliyet gazetesi fotoğrafı basarken Moore’un bacak kısmını gazete dizaynında fırça ve mürekkeple boyayarak (sansürleyerek) yayımladı.

En ünlü James Bond sinemasının meşhur resepsiyon sahnesi

Otel açılışından 8 yıl sonra, devrin en iz bırakan sinemalarından birine dekor oldu. Sean Connery’nin oynadığı ve James Bond dizilerinin en akılda kalan sinemalarından biri olan “From Russia with Love” (Rusya’dan Sevgilerle) sinemasının meşhur resepsiyon sahnesi burada çekildi. Çekimleri sırasında Sean Connery otelde konakladı. Ancak benim için en değerli magazin kıssası Brigitte Bardot ile ilgili olanıydı.

Otele siyah Cadillac’la gelen kürk mantolu Monique Dumas

Bardot 1956’da ünlü “Ve Allah Bayanı Yarattı” sinemasını çekmişti. 1958 yılında İstanbul’a geldi. Kimliğini gizlemek hedefiyle uçaktan kürkünün içinde yüzünü saklayarak indi. Hilton’un tahsis ettiği siyah Cadillac ile otele geldi ve resepsiyona kendisini “Monique Dumas” düzmece ismiyle kaydettirdi.

Yeşilköy’de genç bir gazeteci “Brigitte” diye seslenince ne oldu?

Ancak havaalanında genç bir gazeteci onu fark eder ve gerisinden “Brigitte” diye seslenir. Başını çevirince onun Brigitte Bardot olduğu anlaşılır. Bu noktadan sonra iş biraz “babıali muammasına” döner. Anlatılanlara nazaran Brigitte Bardot genç gazeteciye “Bu fotoğrafı yayınlamazsan yarın sabah kahvaltıda sana özel bir poz veririm, ben gittikten sonra yayınlarsın” demiş.

Uçak merdivenindeki kürk mantolu bayan fotoğrafı gerçek

Bu olayı çok araştırdım. Devrin Hayat mecmuasında üzerinde kürkle uçaktan inen bir bayan fotoğrafı yayınlanmış ve altına da muhabirin “Hey Brigitte” diye seslendiği yazılmış. Yani kıssaya uygun. Lakin bayan siyah saçlı ve Bardot’ya hiç benzemiyor. O tarihte bu fotoğrafın düzmece olduğu, oradaki bayanın bir Türk balet olduğu yazılmıştı.

“Allahin yarattığı kadın” elinde Tercüman gazetesi ile poz verir

Ayrıca bir de elinde Tercüman gazetesiyle poz verdiği bir fotoğrafını daha buldum ancak onun da fotomontaj mı, değil mi olduğunu pek çıkaramadım. İkinci muamma ise Brigitte Bardot’nun Hilton’da buluştuğu zımnî aşkının kim olduğuydu. Bugüne kadar o da hiç öğrenilemedi. O da hiçbir vakit bilinemedi ve Türk magazin tarihinin muammalarından biri olarak kaldı.

O otelden Sophia Loren de Marlon Brando da geçti

Hilton Bosphorus’un hafızasında bir çok öbür dünya starı da var. Sophia Loren, Grace Kelly, Marlon Brando, Frank Sinatra, Louis Armstrong (1959’da otelde unutulmaz bir gala gecesi verdi), Michael Douglas, Anthony Quinn, Tina Turner ve Pavarotti otelde konaklayan ve aktiflik düzenleyen öteki dev isimlerdi.

Efsane Muhammed Ali, boksu bıraktığını bu otelde açıkladı

Dünyanın en büyük boks efsanesi Muhammed Ali de bu otelin hafızasına tarihi bir olayla geçmişti. 1976 yılında Türkiye ziyareti sırasında bu otelde kalmış ve boksu bıraktığını otelde düzenlediği basın toplantısıyla dünyaya duyurmuştu. Bosphorus Hilton’un tarihi başkanlarla ilgili de güçlü bir hafıza dolabı var. İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, ABD Başkanları John F. Kennedy, George H. W. Bush ve Bill Clinton, İtalya Başbakanı Berlusconi, Prens olduğu periyotta şimdiki İngiltere Hükümdarı III. Charles da otelin konukları ortasındaydı.

İlk 5 yıldızlı, klimalı otel

1950’lerin Türkiye’sinde bu sadece bir otel açılışı değildi. Cumhuriyet’in Batı’ya açılma vizyonunun bir sembolü olarak görüldü. Otel açıldığı anda Türkiye’nin birinci memleketler arası standartlardaki beş yıldızlı oteli oldu. Klima sistemi, merkezi sıcak su ve çağdaş yangın güvenliği üzere birçok yenilik birinci sefer bu ölçekte kullanıldı.

En kıymetli mimarlık mükafatı Pritzker’i kazandı

Bina mimari açıdan da çok kıymetli bir öyküye sahip. Bina, Türk mimarlık tarihinin en kıymetli isimlerinden biri olan Sedad Hakkı Eldem ile Amerikan mimarlık firması Skidmore, Owings & Merrill’in ortak çalışmasıydı. Projede Amerikan tarafını daha sonra dünyanın en ünlü mimarlarından biri olacak Gordon Bunshaft temsil etti. Bunshaft, 1988 yılında mimarlığın Nobel’i sayılan Pritzker Mimarlık Ödülü’nü kazanmıştı.

Hanzade Doğan Boyner

71 yıl evvelki açılış beş gün beş gece sürmüş

Biraz da dün geceyi anlatayım… 71 yıl evvelki birinci açılış beş gün beş gece sürmüş. Bu defaki bir gecelikti. Davetin dört sahibi vardı. Hilton ve alanı bugün Doğan ailesinin. Gecede aileyi Aydın Doğan, Sema Doğan, Arzuhan Doğan Yalçındağ, Vuslat Doğan Sabancı ve Hanzade Doğan Boyner temsil etti. Ayrıyeten Mehmet Ali Yalçındağ ve oğlu Alihan Yalçındağ da oradaydı.

Vuslat Doğan Sabancı, Aydın Doğan ve Hanzade Doğan Boyner

Soldan sağa Hilton Avrupa Kıtası Kıdemli Lider Yardımcısı David Kelly, Paige Nassetta (CJN eşi), Hilton Başkanı ve CEO’su Christopher J. Nassetta, Hilton Lider Yardımcısı ve Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Başkanı Simon Vincent CBE

Hilton’un dünya lideri ve Avrupa kıdemli lider yardımcısı

Karşı tarafta ise bütün Hilton grubunun Başkanı ve CEO’su Christopher J. Nassetta ile Hilton Avrupa Kıtası Operasyonlarından Sorumlu Kıdemli Lider Yardımcısı David Kelly. Nasetta 2007’de kümenin başına geldikten sonra küme büyük atılımlar yaptı.

Aydın Doğan’ın masasında dört eski siyasetçi

Çok hoş bir geceydi. Bir masada Aydın Doğan, eski Başbakan Yardımcısı Hüsamettin Özkan, eski Devlet Bakanı Cavit Çağlar ve eski milletvekili, gazeteci Nazlı Ilıcak vardı. CHP Milletvekili İlhan Kesici de birebir masadaydı. Aslında açılışa siyasetçiler çağrılmamıştı. O masadakiler Aydın Doğan’ın yıllardır arkadaşı olan insanlardı. O sıfatlarıyla oradaydılar sanıyorum. Esasen ben de oradayken masada siyaset konuşulmadı. İş insanı Erman Yardelen de bir orta onlara katıldı. Ben davete kızım Gülümsün Özkök’le gitmiştim. Bir orta biz de o masada oturduk.

Duayen gazeteci olarak Hasan Abi

Rastlayıp sohbet ettiğim gazetecilere gelince… Hasan Cemal, Zafer Keyifli, Mehmet Yılmaz, Nazlı Ilıcak, Doğan Şentürk, İsmet Berkan, Nagehan Alçı, Necla Dalan, Elif Soyseven, Nilay Örnek, Sevimli Sever’i sayabilirim. Masadaki siyasetçilerin bilakis gazeteciler bol bol siyaset konuştu.

Görebildiğim iş insanları

Faruk-Füsun Eczacıbaşı, Bülent-Oya Eczacıbaşı, Tuncay Özilhan, Çiğdem Simavi, Cem Hakko, Mustafa Taviloğlu, Hamdi Akın, Erdal Aksoy, Rıfat Elhadef, Güler Sabancı, Bekir Ağırdır, Leyla Alaton, İzzet Roksi Garih, Zenep Miraç, Melkan ve Özdem Gürsel görebildiklerimdi.

Sevan Bıçakçı: Bu türlü geceleri özlemişiz

Bir orta Türkiye’nin önde gelen global takı dizayncısı Sevan Bıçakçı’yı gördüm. Sevan beşere daima olumlu hisler veren bir sanatçıdır. “Böyle geceleri özlemişiz” dedi. Gece boyunca tıpkı duyguyu paylaşan birçok beşerle sohbet ettim.

Candan Erçetin

Gecenin yıldızı Candan Erçetin’di

Ama gecenin yıldızı Candan Erçetin’di. Abartılmamış, renkleri, dekoru tam kıvamında tasarlanmış bir sahne. Abartılmamış, kaliteli ses volümü çok güzel ayarlanmış ve çok pak çalan bir orkestra. Ve Candan Erçetin. Geceye çok uygun bir repetruvar seçmiş.

Bob Azzam’ın müziğini söylerken 12 yaşıma gittim

Özellikle Bob Azzam’ın “C’est Ecrit Dans Le Ceil” müziğini söylerken, İzmir’e, Kahramanlar Mahallesi’ne gittim. 12 yaşımdaydım ve sevdiğim birinci yabancı müziklerden biriydi. Fransızca bilmediğim halde kelamlarını ezbere söylüyordum. Natürel Fecri Ebcioğlu’nun Türkçeleştirdiği haliyle İlhan Gencer’in ağzından “Bak Bir Varmış Bir Yokmuş” diye de hayli dinledik.

Böyle gecelerde canlı müzik başlayınca salon boşalır lakin

Böyle gecelerde canlı müzik başlayınca salonun yarısı masraf. Bu sefer herkes oradaydı. Candan Erçetin “Elbette’yi” söylerken kendimi tutamadım, ben de katıldım. Anladım ki o, bu türlü gecelerde hepimize düzgün gelen bir sanatçı.

“Cloud 9” disco yerine modern caz kulübü

Gece bu muazzam yenilenmeden sonra açılan Caz Kulüp’te devam etti. 1960’lı yıllarda dünyada disco devri açıldığında, Hilton’un doruğundaki kubbeli salonda da “Cloud 9” isimli bir disco açıldı. Yaşayanlar hala anlatır. İsmi bana New York’un ünlü Club 54’ünü hatırlatır. Şimdi caz kulübü var imza yer olarak. Orayı çok merak ediyorum ancak bir akşam yalnızca caz dinlemeye gideceğim.

Aydın Doğan ve Christopher J. Nassetta

Otelin yesyeni suitinde iki işverenin kutlaması

Hilton Bosphorus artık bu renovasyonla bana nazaran bir üst kategoriye geçti. Davetten evvel Aydın Doğan ve Hilton Başkanı süitlerden birinde görüşmüşler. Hoş bir sohbet olmuş. Varsayım ediyorum bu yenilenmeden iki taraf da keyifli olmuştur.

Ertuğrul Özkök

Hilton’un temeli bu 52 Mercury otomobil ile birebir yıl atılmış

Çıkarken kapıda tekrar o 1952 model Mercury otomobile baktım. Hilton’un temeli o tarihte, yani 1952’de atılmış ve 21 ay üzere kısa bir müddette bitirilmiş. Kimi oteller vardır, yalnızca otel değil, tıpkı vakitte sürüp giden ve bitmeyen bir tarih, bir kültür ve üsluptur. Bir manada kentin sürekliğini anlatır.

“Coctail chic” farkıyla ben ve belalı egom

Hilton İstanbul Bosphorus işte bu tarihi, kültürü ve bu eşsiz pozisyonu ile adeta “taçtaki mücevher…” Otomobile bir daha baktım. Sonra “coctail chic” kıyafetimle önünde poz verdim. Ah benim belalı egom… Tahminen ilerde bir gün, bir öbür gazeteci, bir öbür yenilenme açılışında bu fotoğrafı da bulur ve Hilton tarihinin magazin köşesine beni de iliştirir diye dürttü beni. Tahminen ben de orada, bir köşede olurum. Ne diyordu “Vanilla Sky” sinemasının kahramanı, final sahnesindeki, sık sık yazdığım o olağanüstü son tiradında? “Bir gün tahminen ikimizin de kedi olacağı bir öbür hayatta…” Ben, kendim ve kedim… Olağan yeniden “coctail chic” farkıyla…

( ALINTI )