Madam tam bir ‘Beyaz Fransız’dı…
Hem de ailesinin soyadında “de” bağı bulunan aristokrat kökenli.
Beyaz değil bembeyaz bir Fransız.
Doğu Demirkol’un parodisinde tanım ettiği “Beyaz Türk’ten bile beyaz…”
Adı Bernadette Chirac…
1995 ile 2007 yılları ortasında 12 yıl boyunca Fransa’nın Cumhurbaşkanı olan Jacques Chirac’ın eşi.
Geçen cuma günü vefat etti.
93 yaşındaydı.
En ünlü gazeteler onun için hangi başlığı attı?
New York Times gazetesi mevti ile ilgili habere koyduğu başlıkta “Formidable” sıfatını kullandı.
Yani “Müthiş”, “Olağanüstü”, “Harika”, “Çok etkileyici…”
Le Monde ise onu “Femme de caractère”, yani “Karakterli kadın” olarak niteledi.
Gerçekten öyleydi…
Çok kişilikli, çok eğlenceli, çok kendine has bir bayandı.
Bernadette Chirac ve Karl Lagerfeld
Chanel grup ve Dior gözlüklü soğuk nevale
Fransız halkını en çok etkileyen yanı, “Açık sözlülüğü, dobralığıydı…”
Neredeyse Fransız kültürel mirasına girdi diyebileceğimiz kelamların sahibiydi.
Oysa kocası Cumhurbaşkanı olduğunda herkesin onun hakkındaki izlenimi şuydu:
“Soğuk ve kibirli nevale…”
Chanel kadro elbise ve çantaları; koyu renk Dior gözlükleri vazgeçilmeziydi.
Kolunda Chanel çanta ile yavru bir domuzu kucağında taşımak
Fakir çiftçilerin ağıllarını gezerken bile bu kıyafetlerinden vazgeçmiyordu.
Bir keresinde eşinin seçim kampanyası sırasında bu türlü bir çiftliği gezmiş ve “Kolundaki Chanel marka el çantasıyla bir yavru domuzu kollarında nasıl istikrarda tuttuğunu” uzun uzun anlatmıştı.
Lüks çanta, onun söz ve kendini savunma aracıydı.
“Yılan derisi Chanel çantam üzereyim. Isırırım”
Evet bu türlü diyordu…
Kolunda Hermes çantayla yavru köpeğini istikrarlı biçimde taşımak isteyenler için de hoş bir formüldü.
Bernadette Chirac, Fotoğraf: Paris Match
30 yıl birebir kırmızı Peugeot otomobille dolaşan First Lady
Ama birebir bayan küçük bir kasabada seçimle gelen belediye meclis üyeliği yaparken 30 yıla yakın sıradan bir kırmızı Peugeot otomobille dolaşmıştı.
Oksimoron üzere dursa da “Tenakuzlarla dolu tutarlı” bir bayandı diyebilirsiniz.
Sıradan bir Fransız’ın resmen gıcık olacağı “Bembeyaz bir Fransızdı…”
Yakın arkadaşları ortasındaki lakabı “La Tortue’ydu…”
Kaplumbağa yani…
Yavaş hareket eden, lakin inatla maksadına ulaşan bir karakter.
Paris komünü barikatının iki tarafındakiler de onu sevdi
Bir Beyaz Fransızdı, aristokrattı, soğuktu, mesafeliydi…
Ama dobra dobraydı…
Bir vakitler Paris komününde barikatlara çıkan geleneğin solcuları da o barikatların üzerindekilerinin tersi geleneğin muhafazakarı da onun bu dobralığını çok sevdi…
Her sınıfın sevdiği bir “Beyaz Fransızdı…”
Kamuoyu onu “First Lady” olarak tanıdı, 12 yılın sonunda ise Élysée Sarayı’nın “Gerçek sahibi” olarak kabul etti.
Katolik felsefeci Guitton: “O, Fransa’nın son kraliçesi”
Katolik felsefeci Jean Guitton, onun için şu ifadeyi kullanmıştı: “Fransa’nın son kraliçesi…”
Marie Antoinette’in giyotinle kesilen başı, güya 200 yıl sonra onun şahsında rehabilite olmuştu.
Dedim ya o “Çelişkilerle dolu dengeli bir karakterdi.”
Fransa’nın başı kesilmeyen son kraliçesiydi…
Resmen aristokrat bir annenin kızı
1933 yılında Paris’in en güçlü semti olan 16. bölgede doğdu.
Annesi Brondeau d’Urtières ailesinden geliyordu.
Kont unvanına sahip, şatoda yaşayan bir aileydi.
Babası Jean Chodron de Briare ise asker, endüstrici ve diplomatlardan oluşan varlıklı bir ailedendi.
Aristokrasi ile burjuvazinin ender bir terkibiydi Fransa’nın First Lady’si.
Amcası İkinci Dünya Savaşı sırasında General de Gaulle’un yaverliğini yapmış, Cumhurbaşkanı olunca da de Gaulle’un genel sekreterliğine getirilmişti.
Bernadette 6 yaşındayken babası Almanya’da Naziler tarafından esir alındı.
Başbakan ve cumhurbaşkanı adayı Jacques Chirac (sağda), 6 Mayıs 1988’de Puy-de-Dôme, Aulnat’ta düzenlenen bir kampanya mitinginde eşi Bernadette’e bir bildiri iletiyor. Fotoğraf: AFP
Benim hayatımla kesiştiği adres: Saint Guillaume sokağı no: 27
Onun hayatının, benimkiyle kesiştiği bir adres var.
Paris’te Saint Guillaume sokağı 27 Numara…
Fransız siyasetine ve devlet hayatına birçok ünlüyü yetiştiren Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin adresi burası.
Ondan 20 yıl sonra ben de birebir binada master tezimle ilgili dersleri aldım, onun kütüphanesinde günler geçirdim.
Eşi Jacques Chirac’la orada tanıştı ve o ölünceye kadar 63 yıl boyunca evli kaldılar.
Evlat travmaları: Kızı küçük yaşta ağır menenjit geçirdi
Ama hiç kolay bir hayat değildi.
Kızı küçük yaşta menenjit geçirdi.
Daha sonraki yaşlarda anoreksiya ile boğuştu.
Torunu genç yaşta kalp krizinden öldü.
Kızının geçirdiği hastalık ve meseleler onu fakir hasta çocuklarla ilgilenmeye götürdü.
Kocası 1995’te Cumhurbaşkanlığına adaylığını koymadan evvel o tek başına Fransız tarihinin en büyük yardım kampanyalarından birini başlattı ve yürüttü.
“Sarı Paralar Operasyonu” ismi verilen bu yardım kampanyası, Fransız ulusunun en büyük fenomenlerinden biri haline geldi.
Çapkın kocanın Visconti sineması oyuncusu sevgilisi
Ama hayatı boyunca en çok uğraştığı şey tahminen de eşinin çapkınlığıydı.
Her Fransız başkanı gibi Chirac da çapkındı.
Hem de en az Mitterrand kadar çapkındı.
Benim bilebildiklerim ortasında, devrin en ünlü İtalyan oyuncusu Claudia Cardinale vardı mesela.
Visconti’nin “Leopar” sinemasında, Alain Delon’un karşısındaki harika kız yani.
Claudia Cardinale
Sokağın köşesindeki kafede yaptığımız “metres” dedikodusu
Saint Guillaume Sokağı 27 Numarada bir bağlantı öğrencisi olarak, ders ortalarında köşedeki kafede bir kadeh Calvados’la öğlen yemeği yerken konuştuğumuz dedikodulardan biri onun bir bayan gazeteci ile bağlantısıydı.
Gazetecilik öğrencisi olarak mesleksel merakımızdı tabi…
Bu ortada bir Japon bayanla da alakası olmuştu.
Ve bunlar yalnızca bizim bildiklerimizdi.
Kamusal alanda alenen flört eden bir Bay Başkan…
“Monsieur le President’ın (Bay Başkanın) çok da flörtözdü.
Üstelik flörtözlüğü her vakit kapalı kapılar arkasında değil, vakit zaman aleniydi. Kamusal alanda bile flört etmekten çekinmezdi.
Hatta bir görüntü sayesinde bütün Fransızlar onun çapkınlığını seyretme imkânı bulmuştu.
Bernadette bir toplantıda kalabalığa hitap ederken, kocası artta genç bir bayanla resmen flört ediyordu.
Fark edip geri dönmüş ve kocasına o denli bir bakış atmıştı ki…
Bütün Fransa işte o bakışı hala hatırlıyor…
“Bana bak Napolyon, Josephine’i terk ettiği gün her şeyini kaybetti”
Peki nasıl dayanmıştı bütün bunlara?
“Gelenek” demişti; “Bir maske takıp direnmemi gerektiriyordu…”
“Çok kıskançlıklar yaptım, ancak çocuklar için evliliği sürdürdüm” diye devam etmişti.
Başkan eşini de tam karakterine ve mevkiine uygun sözlerle şöyle uyarmıştı:
“Bana bak Napolyon, Josephine’i terk ettiği gün her şeyini kaybetti…”
“Kocamın epeydir dul biri olduğunu bilmiyor musunuz?”
Kocası Napolyon’un yaptığını yapmadı.
Ama Bernadette’in saatinin geldiği anlar da oldu…
Yıllar sonra Cumhurbaşkanlığı koltuğundan kalkıp, siyasetten emekli olduğu dönemde Paris Match dergisi kocasını “Özverili tonton dede” olarak gösteren özel bir sayı yapmıştı.
O özel sayı için eşi Bernadette’den görüş istediklerinde şu karşılığı vermişti:
“Kocamın epeydir dul biri (eşi vefat etmiş) olduğunu bilmiyor muydunuz?”
“O benim için ölmüş biridir” demek yerine “Ben onun için ölmüş biriyim” demeyi tercih eden çok muzip bir ifade…
Soyadında “de” eki olan bir bayan için “Noblesse oblige…”
Asalet bunu gerektirir.
Eski Başbakan Chirac ve ünkü köpeği “Sumo”
“Kocam şu an nerede mi, konutta köpeklere bakıyor”
Kocası Chirac, 2007’de emekliye ayrıldı…
O ise toplumsal yardım faaliyetlerine devam etti.
O sık sık halkla buluşurken, davetlere katılırken, gazeteciler “Eski Cumhurbaşkanımız nasıl” diye sorduğunda daima birebir yanıtı verdi:
“Evde köpeklere bakıyor…”
Ve son: Akito İnu ile konutta tek başına
Köpeklerinin en ünlüsü “Sumo’ydu…”
Bir “Akita İnu’ydu…”
Yani Japon Akita köpeği…
***
(NOT: Bu yazıyı New York Times, Le Monde, Le Figaro üzere gazetelerde ve Fransa’da çeşitli haber sitelerinde çıkan haberlerden derledim. Senaryo, başlık ve orta başlıklar bana ait.)
( ALINTI )
